12 wskazówek dotyczących podróży samochodem po Albanii

Przez długi czas Albania była zamknięta dla obcokrajowców i była najbardziej odizolowanym krajem w Europie. Te czasy już minęły, a w ostatnich latach coraz więcej podróżników odkrywa, że to świetne miejsce na wakacje. Wzdłuż Morza Adriatyckiego i Jońskiego Albania ma aż 450 kilometrów linii brzegowej, usianej złotymi piaszczystymi plażami i lasami sosnowymi. Południowa część tego wybrzeża, między Vlorë a Ksamil, nazywana jest albańską riwierą i to właśnie tam spotkasz najwięcej miłośników słońca i festiwalowiczów.

Jeśli zostaniesz tylko na wybrzeżu, nie potrzebujesz wypożyczonego samochodu, ale wtedy naprawdę nie wykorzystasz w pełni potencjału Albanii. Choć piękne plaże są naprawdę kuszące, jest tu o wiele więcej do odkrycia: spektakularne góry na północy oraz rozrzucone po całym kraju stare miasta i pozostałości z czasów osmańskich i rzymskich. Poznasz tu też wielowiekowe tradycje. Poza popularnymi miejscami na wybrzeżu (na razie) prawie nie ma turystów, a to kolejny powód, żeby wynająć auto w Tiranie i odkrywać atrakcje Albanii. Bo jest ich mnóstwo, o czym przeczytasz poniżej w naszym opisie podróży wynajętym autem po tym bajecznym kraju!

Berat

Jeśli wynajęliście samochód na lotnisku w Tiranie, do Beratu dojedziecie w niecałe dwie godziny. Możecie wybrać dwie trasy: przez Elbasan w głębi lądu (gdzie pierwsza część to autostrada, a druga – kręta i wąska droga) albo przez Durrës na wybrzeżu, drugie co do wielkości miasto Albanii. Jeśli wybierzesz tę drugą opcję, możesz najpierw popływać w morzu na rozległej plaży w Durrësie, choć trzeba uczciwie przyznać, że plaże na południu Albanii są ładniejsze.

Naszym celem jest więc Berat, zwany „miastem tysiąca okien”, bo wszystkie zabytkowe domy mają po kilka dość wąskich okien. To jedno z najstarszych albańskich miast i bez wątpienia jedno z najpiękniejszych. Nie bez powodu znalazło się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Białe domy przylegające do stromego wzgórza, a nad nimi cytadela, to kultowy widok Albanii. Ta cytadela jest całkiem spora – mury otaczają cały szczyt wzgórza, a w środku znajdują się domy, sklepy i restauracje. Znajdziesz tam też aż osiem średniowiecznych kościołów i dwie z najstarszych meczetów w kraju. Te zabytki sakralne przetrwały kampanię ateistyczną z czasów komunizmu. W obrębie murów twierdzy możesz spędzić całe godziny, ale warto też obejść ją dookoła. Rozciągają się stamtąd piękne widoki na miasto i góry. Wieczorem mieszkańcy spokojnie spacerują wzdłuż Bulevardi Republika przez park Osumi.

W Beracie znajduje się bardzo ciekawe muzeum etnograficzne. Już sam piękny tradycyjny dom, w którym mieści się muzeum, sprawia, że warto je odwiedzić. Dowiesz się tam o lokalnej architekturze i stylu życia w minionych stuleciach. Nie zapomnij zajrzeć do uroczej dzielnicy Gorica po drugiej stronie rzeki. Dostaniesz się tam, przechodząc przez wąski kamienny most z XVIII wieku. Z tamtejszych tarasów rozciąga się piękny widok na stare miasto położone u podnóża wzgórza, które wieczorem jest ładnie oświetlone.

Park Narodowy Mali i Tomorrit

Nieco na wschód od Beratu leży park narodowy, który składa się z równoległych grzbietów górskich o wysokości od 2000 do 2500 metrów, a między nimi rozciągają się głębokie doliny. Aby podziwiać ten spektakularny górski krajobraz, jedź wypożyczonym autem dobrze utwardzoną drogą do Çorovody. Po około 35 kilometrach dotrzesz do wioski Bogovë, położonej pośród imponujących klifów. Wybierz się na spacer do pięknego wodospadu albo wykorzystaj tę miejscowość jako bazę wypadową do fantastycznych spływów raftingowych po rwącej rzece Osumi. Od marca do końca kwietnia poziom wody jest najwyższy, w maju i czerwcu jest już niższy, a rzeka mniej burzliwa.

Jeśli pojedziesz dalej na południowy wschód od Çorovody, miniesz jeszcze wiele miejsc z niesamowitymi widokami na wielobarwne wąwozy, między innymi w okolicy Vrima e Nuses. Strome ściany sięgające nawet osiemdziesięciu metrów wysokości, dziwaczne formacje skalne i wodospady spadające do rzeki Osumi robią naprawdę ogromne wrażenie. Jeśli planujesz wędrówki po wąwozie Osumi, buty do wody będą strzałem w dziesiątkę!

Drogi, o których wspomnieliśmy powyżej, są dobrze utwardzone, ale w parku są też inne trasy, po których można jeździć tylko samochodem z napędem 4×4. Dotyczy to również wielu dróg w pozostałych parkach narodowych oraz na odległych (górskich) terenach. Jeśli chcesz tam jeździć, musisz wynająć samochód terenowy w Albanii.

Gjirokastër

Również skromne, ale piękne miasto Gjirokastër ma fortecę na szczycie wzgórza. W przeciwieństwie do Beratu ta twierdza nie jest już zamieszkana, ale oczywiście rozciąga się stamtąd piękny widok na okolicę. Stojąc tam, zauważysz, że domy są tu mniej jednolite niż w Beracie. Co prawda mają też dużo okien, ale żaden dom nie jest taki sam. Dom Skënduli to idealny przykład rezydencji zamożnej rodziny w stylu osmańskim. W domu znajduje się łaźnia turecka, sala weselna, tradycyjne kominki, piękne rzeźbione drewniane sufity i kolorowe tkaniny.

Wspaniale jest spacerować po stromych uliczkach bazaru, ale jeszcze fajniejsza jest stara dzielnica Manalat, gdzie kręci się znacznie mniej turystów. To wyżej położona część miasta, skąd rozciągają się zaskakujące widoki na dzielnice położone niżej. Z niektórych punktów widać most Ali Paszy, który pierwotnie był akweduktem nad wąwozem, transportującym wodę ze źródła oddalonego o dziesięć kilometrów. Jeśli chcesz tam dojść pieszo, załóż dobre buty turystyczne, bo teren jest dość kamienisty. Nie próbuj jechać na most wynajętym autem – lepiej zaparkuj je w mieście, na przykład przy hotelu (za niewielką opłatą).

Ksamil / Syri i Kaltër

Plaże w Albanii to jedna z największych atrakcji tego kraju, więc czas skierować swój wypożyczony samochód w stronę wybrzeża. Chyba że jesteś w Albanii latem i nie lubisz tłumów, bo te plaże nie są już tak nieodkryte. Wiosną i jesienią nie ma tu aż tak tłoczno, ale w szczycie sezonu wiele plaż jest praktycznie pokrytych leżakami, zwłaszcza te popularne, piaszczyste plaże w okolicy Ksamil. Ale szczerze mówiąc, kąpiel w krystalicznie czystej wodzie morskiej jest nie do odparcia, a jeśli podróżujesz z dziećmi, na pewno będą zachwycone.

Alternatywą jest zatrzymanie się przy Syri i Kaltër (Błękitne Oko) – naturalnym basenie zasilanym przez podziemne źródła i otoczonym dzikimi paprociami, dębami i platanami. Nie nadaje się jednak do pływania, bo tryskająca woda jest lodowata. Zjazd z drogi SH99 jest wyraźnie oznaczony. Najlepiej wybrać się tam wynajętym autem jak najwcześniej, bo ta atrakcja też przyciąga latem mnóstwo turystów.

Park Narodowy Butrint

Na małym półwyspie tuż za Ksamil leży dawne miasto Butrint. Znaleziono tu ślady osadnictwa sięgające około trzydziestu wieków wstecz, ale osada ta naprawdę zyskała na znaczeniu dzięki Grekom, a po nich Rzymianom, Bizantyjczykom i Wenecjanom. Z czasów wszystkich tych władców można tu znaleźć wiele dobrze zachowanych pozostałości, między innymi akropol i amfiteatr Greków, łaźnie, mozaiki i forum Rzymian, bazylikę i kaplicę chrzcielną Bizantyjczyków oraz wenecką fortecę. Spacerowanie po tym miejscu jest fascynujące, nie tylko ze względu na jego historyczne znaczenie, ale też dzięki położeniu w samym sercu pięknej przyrody. Park Narodowy Butrint to więc o wiele więcej niż tylko znaleziska archeologiczne.

Albańska Riwiera

Wspomnieliśmy już wcześniej o kurorcie Ksamil, ale to tylko południowy kraniec albańskiej Riwiery. Główną bramą do plaż na wybrzeżu jest Sarandë, piętnaście kilometrów na północ od Ksamila. Ta miejscowość wypoczynkowa jest mocno rozwinięta i w miesiącach letnich bardzo zatłoczona – to samo dotyczy innych większych kurortów wzdłuż wybrzeża. Spokojne plaże da się znaleźć, ale często trzeba na nie przejść długi spacer (czasem po trudnych szlakach). Niektóre plaże do niedawna przyciągały niewielu plażowiczów, ale teraz padły ofiarą szaleństwa budowlanego sieci hotelowych. Mimo to wciąż można znaleźć prawdziwe perełki, na przykład plażki, na które dotrzesz tylko łodzią. Również wynajętym autem możesz dojechać do spokojniejszych plaż. Poniżej podajemy kilka wskazówek dotyczących plaż, które są (jeszcze) stosunkowo spokojne i do których nie musisz iść zbyt daleko.

Tuż na południe od bardziej ruchliwej plaży Lukova Beach znajduje się restauracja The Old Anchor. Plaża w pobliżu jest spokojna. Ostatni odcinek drogi do niej jest nieutwardzony. Możesz po nim bez problemu przejechać wynajętym autem, ale jedź powoli, żeby odpryskujące kamyczki nie spowodowały uszkodzeń.

Jeśli jedziesz drogą SH8 z Lukovy do zamku Porto Palermo, tuż przed nim po lewej stronie zobaczysz małą plażkę. Wzdłuż drogi do niej zmieści się tylko kilka samochodów, i właśnie dlatego tak mało osób odwiedza tę plażkę.

Tuż na południe od kurortu Jala znajduje się parking, na którym możesz zostawić wypożyczony samochód, żeby przejść się na plażę Guma – to około 400 metrów. Niektórzy jadą dalej po nieutwardzonej drodze, żeby zaparkować bliżej tej plaży.

Z parkingu przy plaży Gjipe (w pobliżu miejscowości Iljas) czeka cię dwudziestominutowy spacer, więc nie wybieraj się tam w najgorętszej porze dnia. Po tej wędrówce czeka na ciebie nagroda w postaci pięknej, mało zatłoczonej plaży. Oczywiście i tu znajdziesz krystalicznie czystą wodę, ale fajne w tej plaży jest to, że leży na końcu wąwozu. Możesz wybrać się na fajną wędrówkę przez imponujący wąwóz (Kanione i Gjipese), a potem znów wskoczyć do morza, żeby się ochłodzić. Miłośnicy wspinaczki będą zachwyceni skałą wspinaczkową, która po południu jest w cieniu.

Szukasz spokojnego miejsca? W takim razie jedź wypożyczonym autem wspaniałą nadmorską trasą (SH8) z Sarandë do Dhërmi i zwracaj uwagę na każdy mały zjazd, który mógłby prowadzić nad wodę.

Przełęcz Llogara / Vlorë

Lubisz jeździć wypożyczonym autem po krętej górskiej przełęczy? W takim razie trasa między Dhërmi a Vlorë na pewno ci się spodoba! Droga jest w świetnym stanie, a widoki są po prostu niesamowite: z jednej strony kapryśne skały, z drugiej – lazurowy morze i śnieżnobiałe plaże. Na najwyższym punkcie znajduje się kilka restauracji, gdzie przy drinku i przekąsce możesz w pełni rozkoszować się tą panoramą.

Vlorë to dość ruchliwy kurort nadmorski, ale przyciąga głównie turystów z samej Albanii. Dzięki temu miasto zachowało wiele ze swojej autentycznej atmosfery, zwłaszcza w najstarszej części. Tuż za Vlorë, z wioski Zvërnec, możesz przejść się drewnianą kładką na wysepkę w lagunie Narta, gdzie stoi stary bizantyjski kościółek z XIV wieku. Laguna przyciąga wiele różnych gatunków ptaków, w tym ptaków wędrownych. Żeby je obserwować, jedź wąską drogą biegnącą wzdłuż północnego brzegu laguny. Jest tam nawet specjalna platforma widokowa. Jeśli pojedziesz dalej (droga nieutwardzona, uważaj na swój wypożyczony samochód!), dotrzesz do szerokiej i spokojnej piaszczystej plaży Hidrovor.

Szkodra

Z Vlorë do Shkodër to ponad trzy godziny jazdy – to małe, ale tętniące życiem miasto na północy Albanii. Leży u zbiegu trzech rzek (Drin, Buna i Kir), które wpływają do wielkiego Jeziora Shkodër, przez które przebiega granica z Czarnogórą. Miasto ma urocze centrum, zwłaszcza wokół zamkniętej dla ruchu kołowego ulicy Rruga Kolë Idromeno, gdzie jest mnóstwo restauracji, kawiarni i barów. Nie trudno trafić na tę ulicę: idź w stronę meczetu Ebu Bekër, który góruje nad centrum, i już jesteś na miejscu.

Największą atrakcją Szkodry jest zamek Rozafa– potężna forteca, którą na pewno już zauważyłeś, wjeżdżając do miasta wynajętym autem. Już w starożytności stała tu twierdza, ale to, co widzisz teraz, to pozostałości zamku z czasów weneckich. W muzeum twierdzy zobaczysz posąg kobiety, która na wpół znika w murze. Historię, która się za tym kryje, musisz odkryć sam, gdy tam będziesz. Chociaż zamek jest ruiną – w przeciwieństwie do wielu innych fortów w Albanii – to i tak warto go odwiedzić, choćby tylko dla widoku na miasto, trzy rzeki i Jezioro Szkoderskie. To największe jezioro w południowo-wschodniej Europie, otoczone górami i terenami podmokłymi. Możesz tam obserwować ptaki, ale też samemu się wykazać, uprawiając paddleboarding czy kajakarstwo. Jeśli wynająłeś samochód, możesz łatwo dojechać do mostu Mesi na północny wschód od Szkodry – to piękny most osmański z XVIII wieku.

Jezioro Koman

Z Shkodër możesz pojechać prosto do górskiej wioski Teth, a odkąd droga jest asfaltowa, zajmie ci to zaledwie dwie godziny. To piękna trasa, ale jeszcze fajniej jest popłynąć promem przez zbiornik wodny Koman, na który możesz zabrać swój wynajęty samochód. Możesz też pojechać z końcowej przystani promu do Valbony, a potem przejść pieszo przez dolinę do Teth, ale między tymi dwoma miejscami nie ma bezpośredniej drogi dla samochodów. Jeśli zabierasz ze sobą wypożyczony samochód, warto wcześniej zarezerwować miejsce na promie. Podróż trwa dwie i pół godziny, a po drodze będziesz podziwiać przepiękne krajobrazy, które trochę przypominają norweskie fiordy.

Dolina Valbona / Theth

Z końcowej stacji promu, Fierzë, do Valbony jest trzydzieści minut jazdy. Szlak turystyczny przez niesamowicie piękną dolinę Valbona ma około szesnastu kilometrów długości i prowadzi wzdłuż potężnych szczytów, gęstych lasów i imponujących wodospadów. Jeśli nie masz ochoty na tak długą wędrówkę, możesz uczynić Valbonę swoją bazą wypadową, bo z centrum wioski rozchodzą się różne szlaki turystyczne, od łatwych po średnio trudne. W szczycie lata miasteczka i dolina między nimi są bardzo zatłoczone, natomiast w czerwcu i wrześniu panuje tam większy spokój. W pozostałych miesiącach może spaść dużo śniegu, co sprawia, że wędrówka staje się praktycznie niemożliwa.

Krujë

Droga SH23 prowadzi z Valbony do Kukës. To dobrze utwardzona, choć wąska i kręta droga. Kukës to niezbyt inspirujące miasto, bo zostało zbudowane od nowa po tym, jak stare miasteczko w latach siedemdziesiątych zniknęło pod wodami zbiornika zaporowego. Już z drogi SH23 widać ten zbiornik, który prawie całkowicie otacza Kukës. W tej okolicy możesz wybrać się na fajne górskie wędrówki, między innymi na najwyższy szczyt w okolicy, górę Gjallica (2489 m).

Z Kukës, jadąc przez nowy most nad rzeką Drin i autostradą A1, w dwie godziny dojedziesz do Krujë, tuż na północ od Tirany. Krujë słynie z tego, że w XV wieku bohater narodowy Skanderbeg długo stawiał tu opór najazdom Osmanów. Po jego śmierci Osmanie i tak zajęli ten kraj i pozostali tu przez cztery stulecia. W zamku w Krujë dowiesz się wszystkiego o tej historii. Osmański bazar w mieście jest całkiem fajny, ale też bardzo turystyczny – sprzedaje się tam prawie wyłącznie pamiątki.

Tirana

Po powrocie do Tirany najpierw musisz oddać wypożyczony samochód, bo w samym mieście nie będzie ci go potrzebny. Stolica Albanii to mieszanka architektury osmańskiej i włoskiej, przeplatana blokami z czasów komunistycznych, które kiedyś były szare, ale teraz pomalowano je na wesołe kolory. Blloku („blok”) był kiedyś dostępny tylko dla elity partii komunistycznej, a teraz to modna dzielnica rozrywkowa. A skoro mowa o komunistach: panicznie bali się, że kraj zostanie zaatakowany, dlatego w całej Albanii wszędzie znajdziesz betonowe bunkry. W północno-wschodniej części Tirany stoi bunkier, który był przeznaczony dla najwyższych rangą członków partii. W tym Bunk’Art 1 zachowało się oryginalne wyposażenie. Tuż obok tego bunkra znajduje się stacja początkowa kolejki linowej na szczyt góry Dajti (1613 m).

Jazda wypożyczonym autem w Albanii

Krąży sporo przerażających opowieści o jeździe samochodem w Albanii. Mówi się, że Albańczycy jeżdżą bardzo brawurowo, a drogi to głównie wielkie dziury z fragmentami asfaltu tu i ówdzie. To wyobrażenie jest mocno przesadzone i nieaktualne. To prawda, że niektórzy Albańczycy jeżdżą trochę inaczej niż większość kierowców z Europy Północnej – powiedzmy, z południowoeuropejskim temperamentem. Jeśli będziesz trochę czujny (zwłaszcza na zakrętach o ograniczonej widoczności), nie napotkasz żadnych problemów. Wszystkie główne drogi zostały w ostatnich latach gruntownie wyremontowane i ogólnie są w dobrym stanie. Tylko w bardzo odległych rejonach zdarzają się źle utrzymane drogi, ale nie natkniesz się na nie, jeśli wybierzesz się wynajętym autem na trasę, którą opisaliśmy powyżej.

Kiedy warto wynająć auto w Tiranie?

Najlepszy czas na zwiedzanie Albanii wynajętym autem zależy od tego, dokąd chcesz się wybrać. Dla większości osób najlepsze okresy to wiosna (kwiecień–czerwiec) i jesień (wrzesień–październik). Nie jest wtedy zbyt gorąco, a prawdopodobieństwo opadów w postaci deszczu lub śniegu jest mniejsze. Późną wiosną rzeki są pełne wody, a jesienią mogą już wyschnąć. Jeśli wynajmujesz auto głównie po to, żeby jeździć po północnych obszarach górskich, lato jest wręcz idealną porą, bo w górach jest znacznie chłodniej niż na niżej położonym południu Albanii. Jeśli chcesz odwiedzić wiele pięknych plaż, ale nie lubisz tłumów, wybierz się do Albanii w czerwcu lub we wrześniu.

Dlaczego warto wynająć samochód w Albanii?

Publiczny transport autobusowy w Albanii działa całkiem nieźle tylko między większymi miejscowościami. Na popularnych trasach może jeździć jeden lub dwa autobusy na godzinę, ale na mniej uczęszczanych trasach czasami kursuje tylko jeden autobus dziennie. Poza tym podróż autobusem – ze względu na liczne przystanki – zajmuje sporo czasu. Jeśli chcesz jak najlepiej wykorzystać swoje wakacje w Albanii, wynajęcie samochodu to konieczność. Dobrze utrzymane drogi poprowadzą cię przez bujne doliny w głębi kraju, przez imponujące góry na północy oraz wzdłuż wspaniałego wybrzeża Morza Adriatyckiego i Jońskiego. Z opuszczoną szybą wszystkie twoje zmysły zostaną pobudzone podczas podróży po Albanii. Wynajmując samochód w Tiranie, zyskasz pełną swobodę i będziesz mógł dotrzeć do miejsc, do których nie dojeżdżają autobusy. Na co jeszcze czekasz? Zarezerwuj już teraz samochód na fantastyczną podróż po zapierającej dech w piersiach Albanii!