12 spokojnych alternatyw dla najbardziej zatłoczonych miejsc w Europie

Chcesz poczuć europejski urok bez tłumów turystów z rejsów i kijów do selfie? Coraz więcej podróżników świadomie wybiera spokojny wypoczynek zamiast popularnych atrakcji. Ten trend nazywa się „undertourism”: to przeciwieństwo „overtoerism”, czyli wybieranie mniej odwiedzanych miejsc, które mają ten sam urok, ale bez tłumów. Poniżej znajdziesz 12 konkretnych alternatyw, wraz z uzasadnieniem, dlaczego każda z nich jest właściwie lepszym wyborem: bardziej autentyczna, tańsza i łatwiej dostępna.

Na tej stronie:

• Dlaczego warto wybrać spokojniejsze miejsca?

• Przegląd 12 spokojniejszych miejsc na wakacje

• 12 spokojnych alternatyw na wakacje

• Jak wybrać swoją spokojną alternatywę?

• Często zadawane pytania

Dlaczego warto wybierać spokojniejsze miejsca?

Unikanie popularnych atrakcji to nie tylko przyjemniejsza podróż – przynosi też konkretne korzyści w trzech obszarach.

• Bardziej autentycznie. Mniej turystów to więcej miejscowych, bardziej spontaniczne spotkania i menu w języku greckim, włoskim czy hiszpańskim zamiast angielskiego czy niemieckiego. Na Naksosie czy w Aveiro rozmawiasz z gospodarzem-właścicielem, który z entuzjazmem opowiada o swoim regionie, a nie z personelem obsługującym kolejną grupę turystów z autokaru. To właśnie różnica między Santorini a Naksosem, między Mykonosem a Milosem.

• Bardziej przystępne cenowo. Nadmierna turystyka podnosi ceny. Alternatywy z tej listy są często o 40–60% tańsze. Trogir kosztuje mniej więcej połowę tego, co Dubrownik, Bolonia jest o około 30% tańsza od Rzymu, a Walencja jest nawet o 40% tańsza niż Barcelona.

• Bardziej zrównoważone. Nadmierna turystyka pozostawia po sobie ślady: erozję fundamentów Wenecji, zawyżone ceny mieszkań w Barcelonie, przepełnione kanały w Amsterdamie. Wybór ukrytej perły Europy to świadoma decyzja, by nie zwiększać tej presji jeszcze bardziej – a to coś, do czego coraz większa grupa podróżników przywiązuje coraz większą wagę.

Przegląd 12 spokojniejszych miejsc na wakacje

12 spokojnych alternatyw na wakacje

1. Naksos zamiast Santorini

Jeśli chcesz zobaczyć białe wioski na Cykladach bez tłumów z rejsów wycieczkowych, wybierz się na Naksos.

Naksos to największa wyspa Cykladów i to naprawdę widać: podczas gdy Santorini to po prostu wąski brzeg kaldery, Naksos ma rozległe, żyzne tereny w głębi lądu z ruinami świątyni Zeusa, górskimi wioskami, takimi jak Chalki i Apeiranthos, oraz kilometrami piaszczystych plaż, które nigdy się nie zapełniają. Rozmiar wyspy sprawia, że tłumy turystów rozpraszają się – zupełnie odwrotnie niż na Santorini, gdzie przed zachodem słońca wszyscy tłoczą się na tej samej krawędzi klifu.

Informacje praktyczne: nie ma bezpośrednich lotów międzynarodowych na Naksos, więc zawsze musisz przesiadać się w Atenach. Wyspa jest duża, więc warto wynająć auto na Naksosie, żeby dotrzeć do wszystkich plaż i wiosek.

2. Milos zamiast Mykonos

Jeśli chcesz zamienić imprezowe życie na Mykonos na dziewiczą przyrodę, Milos to idealne rozwiązanie.

Ta wulkaniczna wyspa słynie przede wszystkim z kolorowych klifów lawowych i księżycowego krajobrazu Sarakiniko, gdzie śnieżnobiałe skały przechodzą płynnie w morze. Dzięki ponad 40 plażom rozsianym po całej wyspie nawet w szczycie sezonu panuje tu spokój: linia brzegowa jest po prostu zbyt długa, żeby się tu zatłoczyć. Dzięki temu Milos ma autentycznie grecki klimat, bez drogich klubów i barów plażowych znanych z Mykonosu.

Informacje praktyczne: musisz lecieć przez Ateny, bo nie ma bezpośrednich lotów międzynarodowych. Oferta wypożyczalni samochodów na lotnisku Milos National Airport jest ograniczona, więc zarezerwuj auto z dużym wyprzedzeniem. Możesz też popłynąć promem z Pireusu na Milos, ale to zajmuje znacznie więcej czasu (z lotniska w Atenach do portu promowego: 1–1,5 godziny, a rejs trwa od 2,5 do 4 godzin, plus czas oczekiwania).

3. Trogir zamiast Dubrownika

Ta sama średniowieczna atmosfera co w Dubrowniku, ale bez kolejek statków wycieczkowych w porcie.

Trogir to miasteczko wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, położone niecałe 30 minut jazdy od Splitu. Wąskie uliczki, weneckie pałace i katedra są co najmniej tak samo fotogeniczne jak w Dubrowniku, ale dzięki mniejszym rozmiarom po prostu nie ma tu miejsca dla tysięcy jednodniowych turystów, którzy codziennie zalewają Dubrownik. Nocleg w samym Trogirze pozwala wieczorem odkryć miasto, które znów należy do mieszkańców.

Informacje praktyczne: zarezerwuj wypożyczony samochód na lotnisku w Splicie, a zaraz po przylocie będziesz mógł pojechać do Trogiru, który leży praktycznie tuż obok lotniska (6 km). Idealnie nadaje się to do połączenia z wycieczką samochodową wzdłuż wybrzeża Dalmacji.

4. Bolonia zamiast Rzymu

Kulinarna stolica Włoch, z całym włoskim urokiem, ale bez niekończących się kolejek do Koloseum.

Bolonia to miejsce narodzin tortellini i mortadeli, ma najstarszy uniwersytet w Europie (założony w 1088 roku) i aż 40 kilometrów arkad (portici) wpisanych na listę UNESCO, pod którymi można spacerować w suchu. Miasto jest znacznie spokojniejsze niż Rzym czy Florencja, a poziom kulinarny jest tu co najmniej tak samo wysoki, a może nawet wyższy. Podczas gdy w Rzymie trzeba rezerwować bilety z wyprzedzeniem i wybierać wizyty w określonych przedziałach czasowych, w Bolonii po prostu wchodzisz wszędzie bez problemu.

Informacje praktyczne: do Bolonii są bezpośrednie loty międzynarodowe. Nie musisz wypożyczać samochodu na lotnisku, bo miasto jest zwarte i łatwo je zwiedzać na piechotę. Jeśli chcesz wybrać się na wycieczki do Modeny i Parmy, warto jednak wypożyczyć auto w Bolonii.

5. Walencja zamiast Barcelony

Miejsce narodzin paelli, z taką samą ilością zabytków i plaż jak w Barcelonie, ale bez ciągłego tłoku.

W Walencji można podziwiać zarówno futurystyczną Ciudad de las Artes y las Ciencias autorstwa architekta Calatravy, jak i Jardín del Turia – dawne koryto rzeki, które przekształcono w 9-kilometrową wstęgę ogrodów przecinającą miasto. Miasto jest mniejsze i bardziej przejrzyste niż Barcelona, dzięki czemu sprawia wrażenie miejsca, w którym naprawdę mieszkają ludzie, a nie tylko skansenu dla turystów. Tutaj też zjesz prawdziwą paellę, a nie tę wersję dla turystów.

Informacje praktyczne: lotnisko w Walencji ma świetne połączenia międzynarodowe. Jeśli wypożyczysz tu samochód, w ciągu godziny dojedziesz do pól ryżowych w parku przyrodniczym Albufera, skąd pochodzi oryginalna paella.

6. Český Krumlov zamiast Pragi

Praga w miniaturze, położona w zakolu rzeki Wełtawy, bez tłumów na Moście Karola.

Historyczne centrum Czeskiego Krumlova, podobnie jak Praga, znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a jego zamek góruje nad kolorowymi rzędami domów wzdłuż rzeki. Ponieważ dla wielu turystów to miasteczko to tylko jednodniowa wycieczka, wieczorem znikają tłumy. Wtedy ogrody zamkowe i wąskie uliczki masz niemal tylko dla siebie. Zatrzymanie się tu na noc to więc klucz do prawdziwego przeżycia.

Informacje praktyczne: polecaj do stolicy Czech. Zarezerwuj wypożyczony samochód w Pradze i jedź około 2–2,5 godziny do południowych Czech. Po drodze warto zatrzymać się przy zamku Hluboká.

7. Aveiro zamiast Lizbony

„Wenecja Portugalii”: miasto kanałów między Porto a Coimbrą, które przyciąga zaledwie ułamek turystów w porównaniu z Lizboną.

Aveiro zostało zbudowane wokół laguny i przecinają je kanały, po których pływają kolorowe, tradycyjne łodzie (moliceiros). Kiedyś służyły one do zbioru wodorostów, ale teraz są wykorzystywane do wycieczek turystycznych. Aveiro łączy secesyjne fasady z białymi solankami na obrzeżach miasta i ma zwartą, relaksującą atmosferę, której w Lizbonie już dawno nie ma.

Informacje praktyczne: lotnisko w Porto leży na północ od miasta, a Aveiro – 75 kilometrów na południe od niego. Zarezerwuj więc samochód w samym Porto, żeby pojechać do Aveiro. Zobacz też naszą trasę „8 atrakcji, których nie możesz przegapić między Porto a Lizboną”, żeby znaleźć więcej miejsc do odwiedzenia po drodze.

8. Lyon zamiast Paryża

Gastronomiczna stolica Francji, z taką samą liczbą zabytków wpisanych na listę UNESCO jak Paryż, ale bez tłumów wokół Wieży Eiffla.

Lyon ma piękną, starą dzielnicę z ukrytymi traboules (wiecznymi przejściami między ulicami) i mnóstwem bouchonów (tradycyjnych restauracji), których nie znajdziesz nawet w Paryżu. Miasto jest spokojniejsze, kameralne, a według wielu znawców pod względem kulinarnym nawet lepsze niż stolica Francji, ale bez wysokich cen i długich kolejek.

Informacje praktyczne: bezpośredni lot do Lyonu albo szybkim pociągiem TGV. Sam Lyon świetnie nadaje się do zwiedzania na piechotę; wynajmij auto w Lyonie, żeby wybrać się na wycieczki do regionu winiarskiego Beaujolais, na zalesione wzgórza Ardèche albo w wyższe partie Alp.

9. Chioggia zamiast Wenecji

„Mała Wenecja” leży 25 kilometrów od prawdziwej Wenecji, ale bez statków wycieczkowych.

Chioggia ma te same kanały i kolorowe fasady co Wenecja, ale to prawdziwe, tętniące życiem miasteczko rybackie. Rano na brzeg trafia świeża ryba, którą na targu rybnym głośno zachwalają handlarze. Nie ma tu Piazza San Marco pełnego selfie-pałek, za to panuje autentyczna lokalna atmosfera, której sama Wenecja straciła już dawno temu.

Informacje praktyczne: polecaj do Wenecji, wynajmij auto na lotnisku Marco Polo i w 30 minut dojedziesz do Chioggii. To miejsce jest też świetną bazą wypadową na wycieczki samochodowe po pięknym regionie Emilia-Romagna (znacznie mniej zatłoczonym niż Toskania).

10. Wyspa Arran zamiast wyspy Skye

Szkocja w pigułce: wybrzeże, góry i destylarnia whisky na jednej wyspie o długości zaledwie 48 kilometrów, z dala od tłumów turystów na Skye.

Arran łączy w sobie wszystko, co przyciąga ludzi na Skye: spektakularne wybrzeże, surowe góry i zamki, ale w bardziej skondensowanej i o wiele spokojniejszej formie. 90-kilometrowa nadmorska trasa wokół wyspy to jedna z najpiękniejszych tras samochodowych w Szkocji, z widokiem zarówno na Highlands, jak i na Lowlands, i to bez autokarów, które obecnie zatłaczają wąskie drogi na Skye.

Informacje praktyczne: lotnisko w Glasgow ma świetne połączenia międzynarodowe. Wybierz się wynajętym autem z Glasgow do Ardrossan (50 km), a stamtąd popłyń promem do Brodick. Przeprawa trwa 55 minut. Zajrzyj też do naszych 16 wskazówek dotyczących podróży samochodem po szkockich Highlands, żeby zapoznać się z pełnym pomysłem na trasę.

11. Ryga zamiast Pragi

Stolica Łotwy, Ryga, to idealne miejsce dla tych, którzy szukają wycieczki do miasta bez tłumów panujących w Pradze.

Ryga ma jedną z największych kolekcji architektury secesyjnej na świecie, rozłożoną na niewielkim obszarze starego miasta, które znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Centralny targ, mieszczący się w dawnych hangarach dla zeppelinów, dodaje temu miejscu wyjątkowego industrialnego charakteru. Stolica Łotwy jest wciąż mało znana, co nadaje Rydze autentycznego, surowego uroku.

Informacje praktyczne: bezpośredni lot do Rygi. Stare miasto jest na tyle niewielkie, że spokojnie można je zwiedzać na piechotę. Reszta Łotwy też jest naprawdę warta odwiedzenia. Zarezerwuj samochód w Rydze na wycieczkę po Łotwie.

12. Ohrid zamiast greckich wysp

Jezioro Ohridowe jest wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a w październiku panuje tam cieplejsza pogoda niż na greckich wyspach, a ceny są o wiele niższe.

Ohrid w Macedonii Północnej słynie z legendy o 365 kościołach: podobno na każdy dzień roku przypada jeden kościół, rozsiane wokół jeziora i w starej części miasta. W październiku temperatura wynosi tu jeszcze od 18 do 22°C, podobnie jak na niektórych greckich wyspach jesienią, ale jest tu znacznie mniej turystów. Poza tym Macedonia Północna to kraj wyjątkowo przyjazny dla portfela.

Informacje praktyczne: poleć do Skopje, stolicy Macedonii Północnej. Wynajmij samochód w Skopje i jedź około 2,5 godziny do Ohridu. Latem są bezpośrednie loty na małe lotnisko w tym mieście. Możesz więc też zarezerwować samochód na lotnisku w Ohridzie.

Jak wybrać swoją spokojną opcję?

Przy 12 opcjach nasuwa się pytanie: która z nich pasuje do ciebie? Trzy kryteria pomogą ci w wyborze.

• Przełóż popularną destynację na rodzaj wakacji. Czy pierwotny cel podróży przyciągnął cię atmosferą wyspy (Santorini, Mykonos), starówką (Praga, Dubrownik) czy bogatą ofertą kulturalną (Barcelona, Lizbona)? Poszukaj alternatywy w tej samej kategorii, a wtedy zachowasz to doświadczenie, którego szukałeś.

• Weź pod uwagę czas podróży. Na 5-dniowy wypad do miasta wygodny jest lot trwający maksymalnie 4 godziny; na 10-dniową wycieczkę można sobie pozwolić na dłuższy lot. Sprawdź też klimat: na przykład na Naksos w październiku wciąż jest wystarczająco ciepło, żeby popływać.

• Zatrzymaj się na noc w samym alternatywnym miejscu. Jednodniowa wycieczka z tętniącego życiem centrum do spokojnej alternatywy (na przykład Bolonia jako jednodniowa wycieczka z Rzymu) mija się z celem. Zostań przynajmniej na jedną noc, żeby wieczorem, gdy turyści jednodniowi już wyjadą, poczuć prawdziwy spokój.

• Rola wypożyczonego samochodu. Wiele z tych alternatywnych miejsc to małe wyspy lub odległe miasta, gdzie transport publiczny jest ograniczony. Wypożyczony samochód jest więc często niezbędny, żeby naprawdę odkryć dany cel podróży: na Naksosie do większości plaż można dojechać tylko autem, a trasę wzdłuż wybrzeża na wyspie Arran najlepiej pokonać własnym samochodem. Skorzystaj z naszych wskazówek i zdecyduj, która klasa samochodu najlepiej pasuje do twoich planów podróży i budżetu. Przeczytaj też , kiedy najlepiej wynająć auto, żeby dostać najlepszą cenę.

Często zadawane pytania

Czym właściwie jest „undertourism”?

„Undertourism” to świadome wybieranie mniej odwiedzanych miejsc, żeby zmniejszyć presję nadmiernej turystyki gdzie indziej, a jednocześnie podróżować spokojniej i bardziej autentycznie. To przeciwieństwo nadmiernej turystyki, z którą mamy do czynienia np. w Amsterdamie, Barcelonie, Wenecji czy na Santorini. Coraz więcej biur podróży i gmin promuje teraz alternatywne rozwiązania. Ta lista zawiera 12 konkretnych propozycji.

Czy te spokojniejsze alternatywy są naprawdę tańsze?

Zazwyczaj tak, bo nadmierna turystyka mocno podbija ceny. Ceny za noclegi, jedzenie, picie i atrakcje w alternatywnych miejscach są zazwyczaj o 40–60% niższe. Trogir kosztuje mniej więcej połowę tego, co Dubrownik, a ceny w Bolonii są o jakieś 30% niższe niż w Rzymie. Poza sezonem, na przykład jesienią, różnica ta często jest jeszcze większa.

Czy te alternatywne miejsca są przyjazne dla dzieci?

To zależy od konkretnego miejsca. Naksos i wyspa Arran są bardzo przyjazne dla dzieci dzięki połączeniu plaży, bezpieczeństwa i spokoju. Bolonia, Walencja i Ryga nadają się przede wszystkim dla nieco starszych dzieci, bo kładą nacisk na kulturę i gastronomię. Ohrid i Trogir plasują się pod tym względem gdzieś pośrodku. Dla rodzin z małymi dziećmi Naksos to często świetny wybór.

Jak dotrzeć do tych miejsc?

Do niektórych miejsc można łatwo dotrzeć, łącząc lot z wynajętym samochodem: do Czeskiego Krumlova przez Pragę (trochę ponad 2 godziny jazdy) i do Ohridu przez Skopje (około 2,5 godziny). Do innych miejsc, takich jak Ryga, Bolonia, Walencja i Lyon, można dotrzeć bezpośrednim lotem. Na jednodniowe wycieczki po okolicy najlepiej wynająć samochód. Aby dostać się na greckie wyspy Naksos i Milos, trzeba najpierw polecieć do Aten, a potem skorzystać z lotu krajowego lub promu z Pireusu (podróż trwa od 2,5 do 4 godzin). Na samych wyspach wypożyczony samochód jest prawie niezbędny.

Czy „undertourism” naprawdę pomaga w walce z nadmierną turystyką?

Na poziomie indywidualnym każdy wybór alternatywnej opcji oznacza o jednego turystę mniej w przepełnionym miejscu. W szerszej perspektywie: jeśli znaczna część podróżnych zdecyduje się na alternatywę, odczuwalnie zmniejszy to presję na takie miejsca jak Santorini i Wenecja. Rosnące zainteresowanie „undertourismem” skłania też lokalne władze do wprowadzania środków, takich jak ograniczenia dostępu czy wynajmu mieszkań, które już obowiązują w Barcelonie, Amsterdamie i Wenecji.

Czy mogę połączyć kilka alternatyw?

Oczywiście. Popularne kombinacje to Naksos z Milos (podróż promem międzywyspami Cyklad), Bolonia z Modeną i Parmą (kulinarny trójkąt Emilii-Romanii) oraz Aveiro z Guimarães, historyczną kolebką Portugalii. Na lądzie idealnym rozwiązaniem do takich połączeń jest wynajęty samochód; między wyspami korzystasz z promu i na każdej wyspie wynajmujesz osobno samochód. Zaplanuj 3–4 noce w każdym miejscu, żeby naprawdę się w nim zanurzyć.